Biblioteka

Regulamin Organizacyjny Biblioteki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Dział I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

§ 1

Bibliotekę Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach tworzą Biblioteka Główna oraz:
– Oddział Biblioteki ŚUM w Katowicach-Ligocie z czytelnią w Katowicach i Bielsku-Białej,
– Oddział Biblioteki ŚUM w Zabrzu-Rokitnicy z czytelnią w Zabrzu,
– Oddział Biblioteki ŚUM w Sosnowcu,
zwane dalej „oddziałami Biblioteki ŚUM”.

§ 2

Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach:

1. jest ogólnouczelnianą jednostką organizacyjną o zadaniach usługowych, naukowych, dydaktycznych,
2. stanowi podstawę jednolitego systemu biblioteczno-informacyjnego Uczelni,
3. pełni funkcję centralnego ośrodka dokumentacji i informacji naukowej Uczelni oraz ogólnodostępnej biblioteki naukowej,
4. jest ogniwem ogólnokrajowej sieci dokumentacji i informacji naukowej oraz ogólnokrajowej sieci bibliotecznej.

§ 3

1. Oddziały Biblioteki ŚUM i Działy Biblioteki Głównej tworzy, przekształca i likwiduje Rektor – zgodnie z aktualnymi potrzebami naukowo-dydaktycznymi.
2. Oddziały Biblioteki ŚUM są placówkami biblioteczno-informacyjnymi, działającymi na rzecz wydziałów Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

§ 4

1. Podstawę działania Biblioteki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach stanowią aktualne przepisy prawne:
   1) ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach,
   2) ustawa z z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej,
   3) Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych,
   4) ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
2. Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach w swojej działalności stosuje również:
   1) wydawane w Uczelni wewnętrzne akty,
   2) aktualnie obowiązujące w bibliotekarstwie polskimi normy, przepisy i założenia teoretyczne.

Dział II. ZADANIA BIBLIOTEKI

§ 5

1. Zadania Biblioteki Głównej:

• organizowanie warsztatu pracy naukowej i dydaktycznej Uczelni poprzez odpowiedni dobór, gromadzenie, fachowe opracowanie oraz działalność informacyjną, umożliwiającą jak najszybszy dostęp do poszukiwanych źródeł naukowych,
• koordynowanie i nadzorowanie działalności sieci biblioteczno-informacyjnej Uczelni w zakresie spraw organizacyjnych, gromadzenia zbiorów bibliotecznych, działalności informacyjno-bibliograficznej i unifikacji techniki bibliotecznej,
• ewidencja i kontrola zbiorów bibliotecznych,
• bieżące rejestrowanie opublikowanego dorobku naukowego Uczelni, a także wykonywanie analiz bibliometrycznych i analiz cytowań,
• kształcenie i doskonalenie zawodowe pracowników Biblioteki oraz prowadzenie prac badawczych z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej,
• prowadzenie szkoleń i zajęć dydaktycznych z zakresu przysposobienia bibliotecznego, naukowej informacji medycznej i bibliometrii,
• prowadzenie praktyk dla studentów bibliotekoznawstwa i informacji naukowej oraz staży zawodowych dla pracowników innych bibliotek akademickich,
• działalność informacyjna w ramach resortowego i ogólnokrajowego systemu bibliotecznego i informacji naukowej,
• upowszechnianie osiągnięć naukowych pracowników Uczelni,
• współtworzenie Polskiej Platformy Medycznej oraz Repozytorium ŚUM i nadzór merytoryczny nad metadanymi wprowadzanymi do systemu oraz promocja Polskiej Platformy Medycznej,
• opracowywanie i organizowanie wystaw oraz pokazów.

2. Oddziały Biblioteki ŚUM, w ścisłej współpracy z Biblioteką Główną, zaspokajają potrzeby biblioteczno-informacyjne wydziałów Uczelni przy których działają, a w szczególności:

• zapewniają niezbędne w pracy naukowo-dydaktycznej zbiory biblioteczno-informacyjne w formie drukowanej i elektronicznej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa autorskiego oraz warunkami licencji,
• udostępniają zgodnie z regulaminem zbiory własne oraz – sprowadzane w ramach wypożyczeń międzybibliotecznych – zbiory innych bibliotek,
• odpowiadają za ochronę zbiorów bibliotecznych i sprzętu przed zniszczeniem i kradzieżą,
• odpowiadają za konserwację zbiorów bibliotecznych,
• prowadzą szkolenia i zajęcia dydaktyczne z zakresu przysposobienia bibliotecznego i naukowej informacji medycznej,
• wykonują usługi reprograficzne ze zbiorów własnych, na warunkach określonych regulaminem,
• realizują zadania zlecone przez Dziekana Wydziału, zaakceptowane przez Dyrektora Biblioteki,
• prowadzą działalność informacyjno-biblioteczną oraz promocyjną.
• sporządzają zestawienia tematyczne na zamówienie użytkowników,
• aktualizują dane do strony internetowej Biblioteki.

§ 6

1. Biblioteka oferuje usługi udostępniania zbiorów, informacji naukowej, reprograficzne, wypożyczalni międzybibliotecznej odpłatnie i bezpłatnie. Informację na temat usług odpłatnych i zasad ich świadczenia zawiera Cennik usług Biblioteki oraz Regulamin korzystania ze zbiorów Biblioteki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Dział III. ORGANIZACJA WEWNĘTRZNA BIBLIOTEKI

§ 7

1. Biblioteką kieruje Dyrektor, odpowiadając przed Rektorem za jej właściwe funkcjonowanie.
2. Dyrektora Biblioteki powołuje i odwołuje Rektor po zasięgnięciu opinii Prorektora ds. Nauki.

§ 8

Dyrektor Biblioteki:

• odpowiada za realizację jej zadań usługowych, naukowo-badawczych i dydaktycznych, zgodnie z wytycznymi Władz Uczelni,
• nadzoruje prawidłową i zgodną z przepisami gospodarkę przydzielonymi Bibliotece środkami finansowymi i majątkiem,
• po upływie każdego roku kalendarzowego, do dnia 31 sierpnia przedkłada Rektorowi formularz GUS i formularz AFBN (Analiza funkcjonowania bibliotek naukowych),
• nadzoruje działalność jednostek organizacyjnych wchodzących w skład Biblioteki w zakresie organizacji, zasad udostępniania zbiorów oraz obsady osobowej,
• ustala harmonogram kontroli księgozbioru i przedkłada go do zatwierdzenia Rektorowi,
• odpowiada za terminowe i prawidłowe przeprowadzania kontroli zbiorów bibliotecznych (skontrum) oraz powołuje Komisję Skontrową,
• pełni funkcję lokalnego administratora danych osobowych będących w dyspozycji Biblioteki oraz odpowiada za ich przetwarzanie i ochronę,
• do realizacji szczególnych zadań tworzy zespoły robocze, w skład których wchodzą bibliotekarze z różnych jednostek organizacyjnych Biblioteki,
• wykonuje inne prace zlecone przez Władze Uczelni.

§ 9

1. Dyrektor Biblioteki może działać przy pomocy swojego Zastępcy/Zastępców.
2. Funkcję z-cy Dyrektora Biblioteki powierza Rektor na wniosek Dyrektora Biblioteki pozytywnie zaopiniowany przez Prorektora ds. Nauki.
3. Zadania i obowiązki Zastępcy Dyrektora Biblioteki określa zakres czynności zatwierdzony przez Dyrektora Biblioteki.

§ 10

1. Jednostkami organizacyjnymi Biblioteki są działy i oddziały, którymi kierują kierownicy.
2. Funkcję kierownika powierza Kanclerz.

§ 11

1. Strukturę Biblioteki Głównej tworzą:

1) Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów, który w szczególności:

• gromadzi i ewidencjonuje zbiory biblioteczne zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami,
• prowadzi krajową i zagraniczną wymianę międzybiblioteczną,
• bierze udział w pracach związanych z selekcjonowaniem i użytkowaniem zbiorów,
• tworzy komputerowy katalog zbiorów w ramach zintegrowanego systemu bibliotecznego,
• prowadzi rzeczowe opracowanie księgozbioru zgodnie z wykazem haseł przedmiotowych MeSH (Medical Subject Headings),
• przeprowadza regularną meliorację katalogu zbiorów,
• zabezpiecza poprawne działanie zintegrowanego systemu bibliotecznego Aleph poprzez prace bibliotekarza systemowego.

2) Dział Bibliografii i Bibliometrii, który w szczególności:

• prowadzi działalność bibliograficzno-dokumentacyjną opublikowanego dorobku naukowego Uczelni,
• wykonuje analizy i rankingi bibliometryczne,
• wprowadza dane bibliograficzne dorobku Uczelni do systemów nadzorowanych przez MEiN,
• prowadzi szkolenia użytkowników w zakresie bibliometrii, bibliografii, menedżerów bibliografii, identyfikatorów naukowych, ewaluacji dorobku naukowego,
• opracowuje tutoriale i przewodniki z zakresu świadczonych usług.

3) Dział Repozytorium i Promocji Otwartej Nauki, który w szczególności:

• ściśle współpracuje z Koordynatorem ŚUM ds. otwartego dostępu do publikacji naukowych i wyników badań,
• prowadzi i redaguje repozytorium instytucjonalne ŚUM,
• współtworzy i promuje Polską Platformę Medyczną,
• sprawuje nadzór merytoryczny nad metadanymi wprowadzanymi do Repozytorium ŚUM i platformy lokalnej Polskiej Platformy Medycznej,
• lokalizuje i pozyskuje do digitalizacji i umieszczenia w Repozytorium ŚUM obiekty i zbiory,
• kwalifikuje do digitalizacji zasoby Biblioteki oraz opracowane zamieszcza w Repozytorium ŚUM i Śląskiej Bibliotece Cyfrowej,
• prowadzi statystyki Repozytorium ŚUM i platformy lokalnej Polskiej Platformy Medycznej,
• organizuje szkolenia z zakresu Otwartej Nauki,
• przygotowuje materiały promujące Otwartą Naukę,
• rejestruje rozprawy doktorskie oraz zapewnia dostęp do ich pełnej treści w ramach Polskiej Platformy Medycznej.

2. Symbole działów oraz oddziałów Biblioteki stanowią Załącznik Nr 1 do niniejszego Regulaminu.

§ 12

Czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników Biblioteki dokonuje Kanclerz z upoważnienia Rektora.

§ 13

Kierownicy działów oraz oddziałów Biblioteki podlegają Dyrektorowi Biblioteki pod względem organizacji, funkcjonowania i obsady kadrowej.

§ 14

Dyrektor, kierownicy oddziałów i działów Biblioteki odpowiadają materialnie za:

1) nieuzasadnione braki w zbiorach bibliotecznych, zgodnie z obowiązującymi zapisami § 114-123 Kodeksu pracy oraz trybem postępowania w przypadku powstania szkód w mieniu pracodawcy, określonym w Instrukcji inwentaryzacyjnej aktywów i pasywów w Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach,
2) sprzęt powierzony pracownikowi z obowiązkiem rozliczenia się na zasadach § 124-127 Kodeksu pracy.

§ 15

Zakresy czynności dla kierowników działów oraz oddziałów Biblioteki opracowuje i zatwierdza Dyrektor Biblioteki. Zakresy czynności dla pracowników poszczególnych jednostek organizacyjnych Biblioteki opracowują ich kierownicy, a zatwierdza Dyrektor Biblioteki.

§ 16

Kierownik komórki organizacyjnej w przypadku, gdy nie posiada stałego zastępcy, wyznacza na czas swojej nieobecności pracownika komórki, który będzie go zastępował. Zastępstwo to musi być uzgodnione z bezpośrednim przełożonym.

§ 17

Kierownicy działów i oddziałów Biblioteki ponoszą odpowiedzialność przed Dyrektorem za całokształt spraw realizowanych przez daną komórkę oraz za działalność podległych im pracowników.

§ 18

Dyrektor, jego zastępca, kierownicy oraz pracownicy wszystkich jednostek organizacyjnych Biblioteki Uczelni, tworzący i przetwarzający bazy danych osobowych, działają na mocy obowiązujących przepisów i ponoszą pełną odpowiedzialność w tym zakresie.

§ 19

Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach może wnioskować do Rektora o zawarcie porozumienia o współpracy z innymi bibliotekami i instytucjami w sprawie wspólnego prowadzenia obsługi bibliotecznej, w szczególności w zakresie:
1) udostępniania i wymiany zasobów informacyjnych oraz materiałów bibliotecznych,
2) organizacji imprez związanych z upowszechnianiem czytelnictwa i promocją literatury,
3) doskonalenia zawodowego, organizacji szkoleń, praktyk bibliotecznych.

Dział IV. ZBIORY BIBLIOTEKI

§ 20

1. Podstawą racjonalnego gromadzenia zbiorów jest znajomość struktury zbiorów, zadań Biblioteki oraz potrzeb użytkowników Biblioteki.
2. Zbiory Biblioteki tworzą materiały biblioteczne. Zgodnie z ustawą z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, są to w szczególności dokumenty zawierające utrwalony wyraz myśli ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezależnie od nośnika fizycznego i sposobu zapisu treści, a zwłaszcza: dokumenty graficzne (piśmiennicze, kartograficzne, ikonograficzne i muzyczne), dźwiękowe, wizualne, audiowizualne i elektroniczne.
3. Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach gromadzi i udostępnia następujące materiały biblioteczne:
   a) piśmiennicze,
   b) audiowizualne,
   c) dokumenty elektroniczne.

4. Biblioteka może gromadzić inne, niż wymienione w ust. 3 materiały biblioteczne.

§ 21

1. Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach powiększa swoje zbiory drogą zakupu, prenumeraty, ekwiwalentu za zagubione przez czytelników materiały biblioteczne, darów, wymiany zbędnych egzemplarzy z innymi bibliotekami lub z innych źródeł.
2. Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach może przyjmować darowizny rzeczowe związane z jej działalnością.
3. Do przyjmowania darowizn, o których mowa w ust. 2 zastosowanie mają przepisy wewnętrzne z zastrzeżeniem, że ocenę merytoryczną jej przyjęcia podejmuje Dyrektor Biblioteki.

§ 22

1. Dla materiałów bibliotecznych, wpływających do Biblioteki bez specyfikacji, faktur itp. sporządza się dowód wpływu zgodnie z zasadami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych.
2. Wartość materiałów bibliotecznych, wpływających do Biblioteki w powyższy sposób, szacuje powołana przez Dyrektora Biblioteki Komisja ds. Wyceny Zbiorów Bibliotecznych.
3. Komisja, o której mowa w ust. 2 działa na podstawie Regulaminu wprowadzonego Zarządzeniem Rektora.

§ 23

1. Zbiory Biblioteki podlegają ewidencji. Ewidencja zbiorów polega na ujęciu wpływów i ubytków w sposób, który umożliwia ich identyfikację oraz na ujęciu ilościowym i wartościowym ich stanu i zachodzących w nim zmian. Ewidencja odbywa się z autopsji oraz na podstawie dowodów ich wpływów do Biblioteki.
2. Prowadzone są równolegle dwa rodzaje ewidencji – sumaryczna i szczegółowa. Ewidencja sumaryczna polega na wstępnym ujęciu ewidencyjnym wszystkich materiałów wpływających do Biblioteki bez względu na źródło ich wpływu. Nie są nią objęte poszczególne części wydawnictw ciągłych wpływające do biblioteki na bieżąco z prenumeraty. Ewidencja sumaryczna prowadzona jest w rejestrach przybytków wspólnym dla książek i zbiorów specjalnych. Ewidencja szczegółowa prowadzona jest w systemie komputerowym zapewniającym możliwość wydruku całości lub wybranych partii danych dla celów tworzenia ksiąg inwentarzowych lub wynikających z innych potrzeb biblioteki. Polega na rejestrowaniu oddzielnie każdej jednostki ewidencyjnej w księdze inwentarzowej. Prowadzone są odrębne księgi inwentarzowe dla wydawnictw ciągłych, książek, książek elektronicznych i zbiorów specjalnych.
3. Ewidencję ubytków prowadzi się dla zbiorów objętych księgami inwentarzowymi. Podstawą ewidencji szczegółowej ubytków są dowody ubytku. Ewidencja sumaryczna ubytków jest prowadzona w rejestrze ubytków. Dla poszczególnych grup zbiorów są oddzielne rejestry ubytków.
4. Biblioteka zobowiązana jest do ustalenia raz w roku wartości zbiorów. W tym celu sporządzane jest zestawienie wartości materiałów zinwentaryzowanych w danym okresie (roku) oraz wpisanych w danym okresie (roku) do rejestrów ubytków. W ewidencji finansowo-księgowej materiałów wchodzących w skład zbiorów bibliotecznych ujmuje się ich wpływy i ubytki według rzeczywistych kosztów nabycia, a w przypadku materiałów otrzymanych nieodpłatnie – według bieżącej szacunkowej wartości ustalonej komisyjnie.

§ 24

1. Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach co najmniej raz w roku dokonuje przeglądu swoich zbiorów pod kątem ich przydatności i wykorzystania.
2. Selekcję zbiorów przeprowadza powołana przez Rektora Komisja ds. Selekcji i Ubytków Materiałów Bibliotecznych.
3. Komisja może zaproponować przekazanie wycofanych materiałów bibliotecznych innym bibliotekom, studentom lub na makulaturę.
4. Komisja, o której mowa w ust. 2, działa na podstawie Regulaminu wprowadzonego Zarządzeniem Rektora.

§ 25

Zasady przeprowadzenia kontroli zbiorów bibliotecznych (skontrum) oraz działania Komisji Skontrowej określa Zarządzenie Rektora ŚUM.

Dział V. UDOSTĘPNIANIE ZBIORÓW

§ 26

Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach zapewnia obsługę biblioteczną wszystkim użytkownikom.

§ 27

Zbiory biblioteczne są udostępniane na miejscu, wypożyczane na zewnątrz oraz udostępniane zdalnie poprzez sieć komputerową.

§ 28

Zasady i warunki korzystania z Biblioteki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach określa Regulamin korzystania ze zbiorów Biblioteki wprowadzony Zarządzeniem Rektora ŚUM.

Dział VI. DZIAŁALNOŚĆ INFORMACYJNA

§ 29

Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach prowadzi działalność informacyjną na rzecz czytelników i użytkowników poprzez:
1) tworzenie warsztatu informacyjnego na podstawie własnych zbiorów i baz danych,
2) udzielanie użytkownikom informacji bibliograficznych, bibliometrycznych i bibliotecznych,
3) prowadzenie szkoleń dotyczących korzystania z nowoczesnych zasobów informacji,
4) prowadzenie szkoleń z wyszukiwania w bazach bibliograficznych literatury do prac dyplomowych i magisterskich,
5) przeszukiwanie e-zasobów i przygotowywanie tematycznych zestawień z baz bibliograficznych dla potrzeb innych niż prace licencjackie, magisterskie i doktorskie,
6) opracowywanie ulotek, tutoriali, przewodników.

§ 30

1. Biblioteka udostępnia użytkownikom prenumerowane bazy danych za pośrednictwem sieci informatycznej ŚUM oraz przez zdalny dostęp zgodnie z warunkami licencji, a także umożliwia korzystanie ze światowych zasobów informacyjnych.
2. Korzystanie z Internetu jest bezpłatne.
3. W korzystaniu z elektronicznych baz danych na komputerach należących do Biblioteki pierwszeństwo mają pracownicy i studenci ŚUM.
4. Dostęp do Internetu w Bibliotece może być wykorzystywany wyłącznie do celów edukacyjnych, naukowych, badawczych oraz do poszukiwań informacji bibliotecznej i bibliograficznej. Zasady korzystania z sieci internetowej ŚUM określa Regulamin sieci komputerowej SUM-Net Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.
5. Bibliotekarz dyżurujący ma prawo monitorowania prac aktualnie wykonywanych przez użytkownika na komputerach należących do Biblioteki.
6. Użytkownik ma obowiązek poinformować dyżurującego bibliotekarza o wszystkich uszkodzeniach sprzętu należącego do Biblioteki i systemu w momencie ich zauważenia.
7. Dyżurny bibliotekarz ma prawo odmówić użytkownikowi dostępu do komputera należącego do Biblioteki, jeżeli użytkownik naruszy regulamin korzystania z Internetu lub wykona inne zabronione działania związane z korzystaniem z Internetu i komputera.

Dział VII. POSTANOWIENIA KOŃCOWE

§ 31

Regulamin Organizacyjny Biblioteki wchodzi w życie z dniem uchwalenia przez Senat.

§ 32

Z dniem wejścia w życie niniejszego Regulaminu, traci moc Regulamin Organizacyjny Biblioteki z dnia 26.06.2013 roku.

§ 33

Zmiany Regulaminu Organizacyjnego Biblioteki mogą być dokonywane w trybie przewidzianym dla jego uchwalenia.

Załącznik Nr 1
do Regulaminu Organizacyjnego Biblioteki

Struktura i symbole działów i oddziałów Biblioteki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach:

Lp.	Symbol organizacyjny	Jednostka organizacyjna
1.	PNB	Biblioteka Główna
2.	PNB-1	Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów
3.	PNB-3	Dział Bibliografii i Bibliometrii
4.	PNB-4	Dział Repozytorium i Promocji Otwartej Nauki
5.	BL-L	Oddział Biblioteki ŚUM w Katowicach-Ligocie
6.	BL-K	Oddział Biblioteki ŚUM w Katowicach-Ligocie – Czytelnia w Katowicach
7.	BL-B	Oddział Biblioteki ŚUM w Katowicach-Ligocie – Czytelnia w Bielsku-Białej
8.	BZ	Oddział Biblioteki ŚUM w Zabrzu-Rokitnicy z czytelnią w Zabrzu
9.	BS	Oddział Biblioteki ŚUM w Sosnowcu

Tekst Regulaminu organizacyjnego zaczerpnięty z:

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 34/2022 z dnia 25.05.2022 r. Senatu ŚUM (pdf; 348 KB)

Uchwała Nr 34/2022 Senatu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach z dnia 25.05.2022 r. (pdf; 344 KB)

Uchwała Nr 32/2023 Senatu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach z dnia 31.05.2023 r. (pdf; 186 KB)

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 32/2023 z dnia 31.05.2023 r. (pdf; 96 KB)